Advertise on podcast: Vandaag in de Geschiedenis

Hannibal Barkas geldt als een van de beroemdste generaals uit de oudheid. Hij trekt met zijn leger vanuit Spanje over de Alpen Italië binnen, neemt oorlogsolifanten mee en brengt Rome bij Cannae een van de zwaarste nederlagen uit zijn geschiedenis toe. Toch weet hij Rome niet definitief te breken. Jaren later draait de situatie volledig om. De Romeinse bevelhebber Publius Cornelius Scipio brengt de oorlog naar Noord-Afrika en dwingt Hannibal terug naar Carthago. In 202 v.Chr. staan de twee tegenover elkaar bij Zama. 🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe Hannibal uitgroeit tot Rome’s grootste nachtmerrie, waarom zelfs zijn beroemdste overwinningen niet genoeg blijken en hoe zijn laatste grote veldslag de machtsverhoudingen rond de Middellandse Zee voorgoed verandert.

Babylon is in de zesde eeuw voor Christus een van de indrukwekkendste steden ter wereld. Onder Nebukadnezar II groeit het uit tot het centrum van een machtig rijk. Maar na zijn dood begint de politieke situatie te schuiven. Onder koning Nabonidus ontstaan spanningen, terwijl in het oosten een nieuwe grootmacht opkomt: het Perzische Rijk van Cyrus de Grote. Op 12 oktober 539 v.Chr. valt Babylon vrijwel zonder gevecht in Perzische handen. 🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis gaan we in op de ondergang van dit gigantische wereldrijk.

Op 5 oktober 1962 gaat in Londen Dr. No in première: de eerste film uit wat zal uitgroeien tot de officiële James Bondreeks. Maar Bond begint al bijna tien jaar eerder, aan de schrijftafel van Ian Fleming. Zijn geheime agent 007 is gevormd door Flemings oorlogservaringen, zijn liefde voor luxe en avontuur én het veranderende zelfbeeld van Groot-Brittannië na de Tweede Wereldoorlog. Met Sean Connery krijgt Bond op het witte doek een nieuwe vorm: eleganter, gevaarlijker en uiteindelijk veel groter dan Fleming ooit had kunnen voorzien. In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: hoe Dr. No het begin wordt van een filmreeks die zich al meer dan zestig jaar telkens opnieuw weet uit te vinden.

In 1066 sterft de Engelse koning Edward de Belijder zonder kinderen. Meteen ontstaat de vraag wie hem moet opvolgen. De machtige Engelse edelman Harold Godwinson wordt tot koning gekroond. Maar aan de overkant van het Kanaal vindt Willem, hertog van Normandië, dat de Engelse kroon aan hém is beloofd. Wanneer Willem op 28 september 1066 met zijn leger in Engeland landt, begint een strijd die niet alleen bepaalt wie koning wordt, maar die Engeland voorgoed zal veranderen.

In september 1949 is de Chinese Burgeroorlog nog niet helemaal voorbij, maar de machtsverhoudingen zijn gekanteld. Op 21 september begint in Beijing de politieke conferentie waarin Mao Zedong en zijn bondgenoten de nieuwe Chinese staat vormgeven. Hoe kwamen de communisten zo ver? Welke rol speelden Chiang Kai-shek, de Lange Mars en de oorlog tegen Japan? En waarom vormt 1949 nog altijd een breuklijn in de Chinese geschiedenis? 🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis: de geboorte van communistisch China.

Johan van Oldenbarnevelt helpt de jonge Republiek der Nederlanden jarenlang overeind te houden. Hij werkt nauw samen met prins Maurits, speelt een grote rol bij de VOC en het Twaalfjarig Bestand en groeit uit tot een van de machtigste bestuurders van zijn tijd. Maar juist met Maurits raakt hij uiteindelijk verwikkeld in een vernietigende strijd over macht, geloof en de vraag wie er in de Republiek eigenlijk het laatste woord heeft. In 1619 eindigt die strijd op het schavot. 🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis duiken we in het leven van een van de grootste staatsmannen uit onze geschiedenis.

Napoleon trekt in 1812 Rusland binnen met een gigantisch leger en verwacht uiteindelijk één beslissende veldslag. Die krijgt hij bij Borodino. De Fransen winnen het slagveld en Napoleon marcheert daarna zelfs Moskou binnen. Toch wordt juist deze overwinning het begin van een catastrofe. Hoe kan een leger een slag winnen en toch de hele veldtocht verliezen?

Iedereen kent Jack the Ripper. Maar wie hij werkelijk was? Op 31 augustus 1888 wordt Mary Ann Nichols vermoord gevonden in Whitechapel. Haar dood wordt het begin van een reeks moorden die Londen in haar greep houdt en een onbekende dader verandert in een wereldwijd beruchte naam. In deze aflevering duiken we in het Victoriaanse Londen waarin Jack the Ripper kon toeslaan: de armoede van Whitechapel, de vrouwen die zijn slachtoffers werden, de worsteling van de politie en de enorme rol van de pers. Hoe ontstond de naam Jack the Ripper? Waarom kon hij toeslaan? En hoe kon een moordenaar zonder bekende identiteit uitgroeien tot een van de beroemdste figuren uit de misdaadgeschiedenis?

Bijna 800 jaar lang was geen vijandelijk leger Rome binnengedrongen. Tot 24 augustus 410. Die dag trekken de Goten onder leiding van Alarik de Eeuwige Stad binnen en wordt Rome drie dagen lang geplunderd. Voor tijdgenoten is de schok enorm: hoe kan de stad die de wereld heeft veroverd nu zélf worden veroverd? Wat is er in 410 aan de hand? Wie is Alarik, waarom staat hij voor de poorten van Rome en waarom verandert deze plundering het beeld van Rome voorgoed? 🎧 In deze aflevering van Vandaag in de Geschiedenis reizen we naar de dag waarop de Eeuwige Stad ontdekte dat ook zij niet onaantastbaar was.

Hij hield van filosofie, speelde fluit en correspondeerde met Voltaire. Tegelijkertijd was hij een briljant militair leider die van Pruisen een Europese grootmacht maakte. En dan was er ook nog zijn opmerkelijke bemoeienis met de aardappel. Op 17 augustus 1786 sterft Frederik de Grote. In deze aflevering duiken we in het leven van een koning vol tegenstrijdigheden: verlicht denker én absoluut vorst, intellectueel én krijgsheer. Hoe veranderde hij Pruisen en uiteindelijk Europa? En waarom noemen we 'De Grote'?

Op 10 augustus 1566 begint bij Steenvoorde een golf van vernielingen die de geschiedenis ingaat als de Beeldenstorm. Beelden worden van hun sokkels getrokken, altaren vernield en kerken beschadigd. Binnen korte tijd verspreidt de onrust zich door de Nederlanden. Maar waarom waren protestanten eigenlijk zo fel tegen katholieke beelden? Waarom kwamen duizenden mensen bijeen voor illegale hagenpreken? En waarom zag koning Filips II de vernielingen niet alleen als een aanval op het katholieke geloof, maar ook op zijn eigen gezag? In deze aflevering duiken we in de religieuze en politieke spanningen achter de Beeldenstorm. Over katholieken en calvinisten, vervolging en verzet, Filips II en Willem van Oranje. En over een zomer waarin zichtbaar werd hoe diep de Nederlanden inmiddels verdeeld waren.

Op 3 augustus 1492 vertrekken de Santa María, de Pinta en de Niña vanuit Palos. Aan boord: Christoffel Columbus, overtuigd dat hij Azië kan bereiken door naar het westen te varen. Hij vergist zich. Niet omdat de aarde plat zou zijn – dat wisten geleerden in zijn tijd allang beter – maar omdat hij de afstand tot Azië ernstig onderschat. In plaats daarvan bereikt hij een werelddeel waarvan Europeanen het bestaan niet kenden. In deze aflevering vertel ik hoe Columbus op dit plan kwam, waarom juist de Spaanse kroon zijn expeditie financierde, hoe de reis verliep en waarom deze oversteek uitgroeide tot een van de grootste keerpunten uit de wereldgeschiedenis. Een verhaal over ambitie, zeevaart, handel, vergissingen en de ingrijpende gevolgen van het eerste blijvende contact tussen Europa en de Amerika's.

Op 27 juli 1953 wordt bij Panmunjom een wapenstilstand getekend die de gevechten in Korea stillegt. Maar vrede komt er niet. Er wordt geen vredesverdrag gesloten, Korea blijft verdeeld en de oorlog eindigt technisch gezien nooit echt. In deze aflevering gaan we terug naar het einde van de Tweede Wereldoorlog, wanneer Korea wordt bevrijd van Japanse overheersing maar vrijwel meteen wordt opgedeeld in een Sovjetzone in het noorden en een Amerikaanse zone in het zuiden. Wat bedoeld is als tijdelijke scheidslijn, groeit uit tot een harde grens tussen twee staten die allebei heel Korea claimen. Op 25 juni 1950 valt Noord-Korea het zuiden binnen. De Verenigde Staten grijpen in onder VN-vlag, China mengt zich later massaal in de strijd en Korea wordt een van de eerste plekken waar de Koude Oorlog bloedheet wordt. Een verhaal over deling, ideologie, buitenlandse macht, miljoenen slachtoffers en een stilte die nog steeds zwaar bewaakt wordt.

Op 20 juli 1969 landt Apollo 11 op de maan. Voor het eerst bereiken mensen een ander hemellichaam. Maar de maanlanding begint niet pas bij Neil Armstrongs beroemde voetstap. Ze begint in de Koude Oorlog, waarin de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie strijden om macht, prestige en de toekomst. Na Spoetnik en Joeri Gagarin wil president John F. Kennedy dat Amerika vóór het einde van de jaren zestig een mens op de maan zet... en veilig terugbrengt naar de aarde. In deze aflevering gaan we naar Apollo 11: naar de Saturnus V-raket, Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins, de spannende landing van de Eagle, de eerste stap op het maanoppervlak en de wereld die live meekijkt. Een verhaal over ambitie, angst, techniek, propaganda en verwondering. Over een kleine voetstap in grijs stof en een reuzensprong die de mensheid voorgoed anders naar zichzelf laat kijken.

Op 13 juli 100 v.Chr. wordt in Rome Gaius Julius Caesar geboren, volgens de traditionele datering. Een jongen uit een oude patricische familie, met een naam die later bijna groter wordt dan Rome zelf. Maar Caesar wordt niet geboren als onaantastbare machthebber. Hij groeit op in een Republiek die al begint te kraken. Rome is uitgegroeid tot een wereldmacht, maar haar politieke instellingen zijn gebouwd voor een kleinere stadstaat. Generaals worden machtiger, legers persoonlijker en de strijd tussen elite, volk en senaat steeds harder. In deze aflevering volgen we Caesar van zijn gevaarlijke jeugd in de tijd van Marius en Sulla naar zijn opkomst als politicus, generaal en schrijver. We gaan naar Gallië, naar de Rubicon, naar de burgeroorlog tegen Pompeius, naar Cleopatra in Egypte en uiteindelijk naar... de moord. Een verhaal over ambitie, afkomst, propaganda, oorlog en macht. Over een man die geboren wordt in een Republiek die bang is voor koningen en sterft omdat mensen vrezen dat hij er zelf één wil worden.