Advertise on podcast: Rzecz o geopolityce

Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej od lat nie potrafi zamknąć sporu o Morze Południowochińskie ani zatrzymać wojny w Mjanmie. Zarzut bezradności trafia jednak tylko częściowo. – ASEAN robi tyle, ile pozwala mu mandat. To nie jest podmiot, który rozwiązuje konflikty, tylko taki, który nimi zarządza – mówi dr Anna Grzywacz w programie „Rzecz o geopolityce” Mateusza Grzeszczuka. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Zawieszenie broni, czerwcowe memorandum USA–Iran, jego rozpad, blokada irańskich portów, a w końcu rakiety Huti nad Rijadem. Osiem miesięcy wojny nie przybliżyło regionu do rozwiązania. – Kto uczciwie patrzy na sytuację, musi oczekiwać dalszej eskalacji – mówi Krzysztof Płomiński, były ambasador RP w Iraku i Arabii Saudyjskiej. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Czy politycy są dziś bardziej cyniczni niż dwadzieścia lat temu? Dr Beata Górka-Winter z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego uważa, że nie. Zmieniły się narzędzia, ale gra o podział świata toczy się od wieków. Problem leży raczej po naszej stronie, bo Europa nie chce przyjąć do wiadomości reguł tej gry. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Białka w naszym ciele, w psie i w bakterii są zbudowane z aminokwasów tylko jednej „ręki”. W probówce zwykle wychodzi remis: pół na pół. Tegoroczny Nobel z chemii nagrodził dwóch badaczy, którzy pokazali, jak ten remis rozstrzygnąć. – To jest za to, że mała przewaga może się zamienić w olbrzymią przewagę na końcu procesu – tłumaczy prof. Wiktor Lewandowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego w „Rzeczy o geopolityce”. Królewska Szwedzka Akademia Nauk 7 października przyznała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii Francuzowi Henriemu B. Kaganowi i Japończykowi Kenso Soaiowi „za odkrycie efektów nieliniowych i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej”. Kagan ma 95 lat, a swoje kluczowe odkrycie opisał w 1986r. Soai, rocznik 1950, kilka lat później zaprojektował reakcję, którą komitet noblowski nazwał jednym z najbardziej spektakularnych eksperymentów w historii chemii. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Nakazów aresztowania wobec Władimira P****a i Binjamina Netanjahu nie da się wykonać, a Stany Zjednoczone objęły sankcjami cały Międzynarodowy Trybunał Karny. Czy w świecie siły prawo międzynarodowe jest czymś więcej niż zbiorem pobożnych życzeń? – Działa tylko wtedy, gdy państwa się na to zgodzą i w takim zakresie, w jakim się zgodzą. Ale to nie znaczy, że nie działa wcale – mówi dr Justyna Nakonieczna-Bartosiewicz z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Robert Pszczel, w latach 2010–2015 szef Biura Informacji NATO w Moskwie, obecnie Osrodek Studiów Wschodnich, nie tęskni za rosyjską stolicą. W rozmowie w „Rzeczy o geopolityce” tłumaczy, dlaczego problemem nie jest sam Kreml, ale trwające od lat niszczenie społeczeństwa. Mówi też, czemu Władimir Putin nie może już przerwać wojny. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Tegoroczny Nobel z fizjologii lub medycyny trafił do trzech naukowców, którzy nauczyli się włączać i wyłączać komórki nerwowe za pomocą światła. W wyjątkowym, wtorkowym wydaniu „Rzecz o geopolityce” prof. Magdalena Dziembowska z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego tłumaczy Mateuszowi Grzeszczukowi, czym jest optogenetyka, czego jeszcze o mózgu nie wiemy i dlaczego obserwowanie glonów okazało się inwestycją na miarę Nagrody Nobla. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Cztery lata po wybuchach na dnie Bałtyku Niemcy zaczynają sądzić domniemanego organizatora sabotażu. Dr Ernest Wyciszkiewicz z OSW przekonuje, że rura nie wróci, a jej los przesądził Kreml w lutym 2022 r. W drugiej części „Rzeczy o geopolityce” Łukasz Schreiber pokazuje, że Rzymianki wpływały na politykę republiki znacznie mocniej, niż sugerują podręczniki. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Kiedy w Berlinie liczą straty Volkswagena, a Bruksela dopina reakcję na chińską ofensywę, w Warszawie po raz pierwszy od piętnastu lat pakuje walizki premier lecący do Delhi. Umowa o wolnym handlu Unia–Indie wchodzi w decydującą fazę, a Polska musi zdecydować, co chce z niej wyjąć, zanim zdecydują to za nas Berlin, Paryż i Ryga. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Kiedy Bruksela szykuje się do październikowego szczytu w sprawie Chin, w drugim końcu Eurazji – od Himalajów po Zatokę Bengalską, trwa cichy, ale znacznie głębszy proces. Trzy stolice, jeden rok, trzy różne dynamiki. I jedno pytanie: kto ostatecznie napisze reguły gry w tej części świata, która przez lata ginęła w polskich mediach. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Niedzielny wybór Saksonii-Anhalt to tylko jeden ze wstrząsów, które nie dają zasnąć politykom w Berlinie. Drugi, choć znacznie bardziej cichy, dochodzi z samego serca Morza Śródziemnego. Gdy unijni dyplomaci z niepokojem patrzą na rosnące poparcie dla skrajnej prawicy w Niemczech, najmniejsze państwo Unii Europejskiej od dekad prowadzi własną, ryzykowną grę polityczną. Malta – mijana przez turystów jako pocztówkowy raj wapiennych fortów Valletty – w praktyce żyje z reputacji śródziemnomorskiego pomostu i „Szwajcarii południa". Ale za tą fasadą ukrywa się kraj, który bezlitośnie wykorzystuje luki w europejskim systemie, lawirując między Waszyngtonem a Pekinem, rozliczając się z rosyjskimi wpływami i wciąż pamiętając bliskie relacje z reżimem Kaddafiego. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Uzbekistan, serce i najludniejszy kraj Azji Centralnej – przechodzi dynamiczną transformację gospodarczą i społeczną. Czy proces ten idzie w parze z demokratyzacją, czy może mamy do czynienia z precyzyjnie wyreżyserowaną, kontrolowaną modernizacją pod czujnym okiem jednostki? Daria Zielińska, analityczka Ośrodka Studiów Wschodnich, na łamach podcastu „Rzecz o geopolityce” przeanalizowała przemiany, jakie zachodzą w Taszkiencie. Rozmowa ukazała obraz państwa, które po latach izolacji odważnie szuka swojego miejsca na mapie globalnych współzależności. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

W najnowszym odcinku „Rzecz o geopolityce” wspólnie z dr Markiem Stefanem z Strategy&Future przyglądamy się dynamicznym zmianom na mapie globalnego bezpieczeństwa oraz rozwoju gospodarczego. Sprawdzimy, dlaczego rosnąca nieprzewidywalność polityki USA zmusza państwa Azji i Bliskiego Wschodu do budowania własnych potencjałów obronnych oraz nowych, elastycznych sojuszy. Z kolei z Janem Wysockim z PCPM przeniesiemy się do Etiopii, która mimo ambitnego wzrostu gospodarczego i wielkich inwestycji zmaga się z głębokimi kryzysami regionalnymi oraz wyzwaniami społecznymi. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Wielka Brytania zmaga się z głębokim redefiniowaniem swojego poziomu życia, architektury politycznej oraz pozycji międzynarodowej. Choć wskaźniki makroekonomiczne wykazują względną stabilizację, a inflacja ulega obniżeniu, zwykli mieszkańcy Wysp doświadczają niespotykanej od lat presji finansowej, wynikającej z drastycznych kosztów mieszkalnictwa oraz przeciążenia kluczowych usług publicznych. O wyzwaniach polityki zagranicznej, kryzysie miejskim, strukturalnych reformach ustrojowych oraz powrotach Polaków do ojczyzny rozmawiamy z Zuzanną Ptaszyńską z Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas gdy rosyjskie rakiety niszczą ukraińską infrastrukturę, natura wytacza własne działo. Przedłużające się fale upałów i wysychające rzeki przestały być wyłącznie problemem klimatycznym, stały się krytycznym wyzwaniem dla bezpieczeństwa energetycznego całej Europy. O tym w „Rzecz o geopolityce” mówił Daniel Czyżewski z Fundacji Polska z Natury. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Sztuczna inteligencja przestała być jedynie domeną programistów czy tematem męczących wpisów w mediach społecznościowych. Dziś to absolutny fundament nowoczesnej geopolityki, który decyduje o gospodarczej, militarnej i technologicznej przewadze mocarstw. Wyścig o dominację w obszarze AI przywodzi na myśl współczesny odpowiednik Projektu Manhattan, w którym stawką jest całkowity układ sił na świecie – twierdzi dr Leszek Bukowski, Head of R&D, FuseAI w programie „Rzecz o geopolityce”. Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl