Advertise on podcast: Η Ιστορία των Αραβοϊσραηλινών πολέμων, 100 χρόνια σύγκρουσης

Η Λωρίδα της Γάζας είναι το πιο εκρηκτικό σημείο της Μέσης Ανατολής. Μια μικρή λωρίδα γης με περισσότερους από δύο εκατομμύρια κατοίκους, αποκλεισμένους και εγκλωβισμένους σε αδιέξοδα πολιτικά και οικονομικά. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναδείχθηκε η Χαμάς, που διεκδικεί ρόλο όχι μόνο απέναντι στο Ισραήλ αλλά και απέναντι στην ίδια την Παλαιστινιακή Αρχή. Πώς έφτασε ως εκεί; Ποιες ήταν οι συνθήκες που της έδωσαν δύναμη και γιατί η Γάζα παραμένει σήμερα σύμβολο της αδυναμίας εύρεσης λύσης στο παλαιστινιακό; Σε αυτά τα ερωτήματα απαντά ο Μάνος Καραγιάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και στο King’s College του Λονδίνου. Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε Υπεύθυνη Περιεχομένου – Παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου Επιμέλεια: Μαριάννα Πλιακοστάμου

Μετά τον πόλεμο του 1973, η σύγκρουση περνά σε νέα καμπή. Το 1978, στη Συμφωνία του Καμπ Ντέιβιντ, η Αίγυπτος γίνεται το πρώτο αραβικό κράτος που αναγνωρίζει το Ισραήλ, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ιστορική αλλά αμφιλεγόμενη ειρήνη. Την ίδια περίοδο, η PLO με τον Γιάσερ Αραφάτ αποκτά διεθνές κύρος, ενώ ο Λίβανος μετατρέπεται σε νέο πεδίο πολέμου με αποκορύφωμα την ισραηλινή εισβολή του 1982. Η πρώτη Ιντιφάντα στα τέλη της δεκαετίας συγκλονίζει τη διεθνή κοινή γνώμη, και η Χαμάς εμφανίζεται για να αναδιαμορφώσει την παλαιστινιακή αντίσταση, προετοιμάζοντας το έδαφος για το Όσλο. Για να κατανοήσουμε τα γεγονότα, συνομιλούμε με τον Σωτήρη Ρούσσο, Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων και Θρησκείας της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, και τον Σωτήρη Λίβα, Αναπληρωτή Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Οι ηχογραφήσεις της σειράς έγιναν από τις 14 Οκτωβρίου έως τις 18 Νοεμβρίου 2023, αμέσως μετά την επίθεση της Χαμάς στο μουσικό φεστιβάλ Nova στο Ισραήλ. Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε Επιστημονική επιμέλεια: Σωτήρης Ρούσσος, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Υπεύθυνη Περιεχομένου – Παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου Επιμέλεια: Μαριάννα Πλιακοστάμου

Η κρίση του Σουέζ το 1956, ο πόλεμος των Έξι Ημερών το 1967 και ο πόλεμος του Γιομ Κιπούρ το 1973. Αυτές οι κρίσεις σηματοδοτούν τρεις σταθμούς που αλλάζουν το ρού της αραβοϊσραηλινής σύγκρουσης. Ο Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ καθιστά την Αίγυπτο κέντρο του αραβικού εθνικισμού, η διεθνής αντιπαράθεση κορυφώνεται στον Ψυχρό Πόλεμο, και η ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή ανατρέπεται ξανά και ξανά. Κάθε πολεμική αναμέτρηση αναδιαμορφώνει τον γεωπολιτικό χάρτη. Το Ισραήλ αποκτά νέα στρατηγικά εδάφη, οι Παλαιστίνιοι μετατρέπονται σε παράγοντα αντίστασης με περιφερειακές προεκτάσεις, ενώ η Μέση Ανατολή καθιερώνεται ως κομβικό μέτωπο στον Ψυχρό Πόλεμο. Μέσα από αυτή τη διαδρομή μας καθοδηγεί ο Γιάννης Σακκάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Οι ηχογραφήσεις της σειράς έγιναν από τις 14 Οκτωβρίου έως τις 18 Νοεμβρίου 2023, αμέσως μετά την επίθεση της Χαμάς στο μουσικό φεστιβάλ Nova στο Ισραήλ. Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε Επιστημονική επιμέλεια: Σωτήρης Ρούσσος, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Υπεύθυνη Περιεχομένου – Παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου Επιμέλεια: Μαριάννα Πλιακοστάμου

Το 1948, στο τέλος της βρετανικής κυριαρχίας στην Παλαιστίνη, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο. Η ανακήρυξη του κράτους του Ισραήλ γίνεται η αφετηρία μιας πολεμικής αναμέτρησης που θα αλλάξει για πάντα τον χάρτη της Μέσης Ανατολής. Για τους Εβραίους, είναι η στιγμή της εθνικής αποκατάστασης∙ για τους Παλαιστινίους, η απαρχή μιας μακράς πορείας ξεριζωμού. Πέντε αραβικά κράτη παρεμβαίνουν στρατιωτικά, αλλά χωρίς συντονισμό και κοινή στρατηγική, αποτυγχάνοντας να ανατρέψουν τη νέα πραγματικότητα. Ο πρώτος αραβοϊσραηλινός πόλεμος θέτει τις βάσεις μιας σύγκρουσης που δεν θα λυθεί, αλλά θα βαθύνει ακόμη περισσότερο. Συζητούν ο Σωτήρης Ρούσσος, Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Θρησκείας της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, και ο Γιάννης Σακκάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ. Οι ηχογραφήσεις της σειράς έγιναν από τις 14 Οκτωβρίου έως τις 18 Νοεμβρίου 2023, αμέσως μετά την επίθεση της Χαμάς στο μουσικό φεστιβάλ Nova στο Ισραήλ. Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε Επιστημονική επιμέλεια: Σωτήρης Ρούσσος, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Υπεύθυνη Περιεχομένου – Παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου Επιμέλεια: Μαριάννα Πλιακοστάμου

Η ιστορία των Αραβοϊσραηλινών συγκρούσεων είναι από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις όπου η πολιτική, η θρησκεία και ο εθνικισμός συνδέονται άρρηκτα με τις εξελίξεις στη διεθνή σκηνή. Πρόκειται για μια διαμάχη που δεν αφορά μόνο δύο λαούς, αλλά έχει καθορίσει την πολιτική της Μέσης Ανατολής για περισσότερο από έναν αιώνα. Στο πρώτο podcast της σειράς, με τη βοήθεια του κ. Σωτήρη Ρούσσου, καθηγητή στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, επιστρέφουμε στα τέλη του 19ου αιώνα: στη γέννηση του σιωνιστικού κινήματος, στη διαμόρφωση της αραβικής εθνικής ταυτότητας και στις πρώτες εβραϊκές εγκαταστάσεις στην Παλαιστίνη, καθώς και στις αντιφατικές δεσμεύσεις των Μεγάλων Δυνάμεων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που έθεσαν τις βάσεις μιας σύγκρουσης με διαρκή αντίκτυπο μέχρι σήμερα. Οι ηχογραφήσεις της σειράς έγιναν από τις 14 Οκτωβρίου έως τις 18 Νοεμβρίου 2023, αμέσως μετά την επίθεση της Χαμάς στο μουσικό φεστιβάλ Nova στο Ισραήλ. Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε Επιστημονική επιμέλεια: Σωτήρης Ρούσσος, Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Υπεύθυνη Περιεχομένου – Παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου Επιμέλεια: Μαριάννα Πλιακοστάμου