Advertise on podcast: Gidilmeyen Yol

Konuğumuz Elif Key ile New York’u, Amerikan rüyasını, mahkeme salonlarını, sokakları, tesadüfleri, suçu, gücü, adaleti, hafızayı, inancı, aynı yolda yürüdüğümüz insanları ve tüm bunların arasından akıp giden hayatı konuşuyoruz.

Anne Carson’ın edebiyatından yola çıkarak çocukluk anılarının, hafızanın ve küçük şeylerin gücünün izini sürüyor; Louise Glück, Han Kang, Annie Ernaux ve Arundhati Roy’un eserleri üzerinden kişisel ve toplumsal belleği, kaybı, yası ve hatırlamanın anlamını ele alırken, hayatında iz bırakan insanlara edilmemiş teşekkürleri de hatırlıyoruz.

Adana Altın Koza Film Festivali’nden sesleniyor; kazanmanın ve ödüllerin gölgesinde kalan hikâyelerden Karanlıkta Islık Çalanlar ve Atayurdu filmlerine, festivalin tarihinden Orhan Kemal ve Yaşar Kemal’in Çukurova’sına uzanarak emek, hafıza, aidiyet ve yaşanmamış hayatlar üzerine düşünüyoruz.

Adaların turist bakışıyla egzotikleştirilmesinden yola çıkarak sömürgecilik, hafıza ve aidiyet ilişkisini ele alıyor; konuğumuz Ada Sesleri’ni hayata geçiren Dila Gevgilli ile Burgazada’nın kişisel hikâyeler ve sözlü tarih aracılığıyla görünür olan farklı yüzlerini konuşuyoruz.

Konuğumuz Pelin Kıvrak ile “Yaşamadığım geçmişten sorumlu muyum?” sorusuna cevap arıyor; “kusurlu kozmopolitlik” kavramından yola çıkarak geçmişle yüzleşmeyi, suçluluk ve sorumluluk arasındaki farkı, edebiyat ve sinemanın hafıza, empati ve başkasının hikâyesiyle kurduğumuz ilişkiye açtığı alanı konuşuyoruz.

Konuğumuz tarihçi Ümit Kurt ile arşivlerin boşluklarından gündelik hayatın görünmeyen hikâyelerine uzanarak geçmişin nasıl okunduğunu, tarihsel hakikatin nasıl kurulduğunu ve tarih, edebiyat ile sinemanın kesiştiği noktaları konuşuyoruz.

Barack Obama’nın 2024 yılı favori kitaplar listesinde The Anthropologists adlı romanıyla yer alan Türk yazar Ayşegül Savaş ile The Anthropologists, White on White ve The Long Distance üzerinden gündelik hayatın küçük ritüellerini, göçmenlik ve aidiyeti, görünmez kadınları, kimlikleri ve yaşanmamış hayatların ihtimallerini konuşuyoruz.

Burçe Bahadır’ın öykülerinden yola çıkarak hayatın farklı ihtimallerini, seçilen ve seçilmeyen yolları, geriye dönüp baktığımızda kurduğumuz kırılma anlarını konuşuyor; belgesel ile kurmaca arasındaki ilişkiyi, kadınların hayatını sınırlayan görünmez güç ilişkilerini ve hikâyelerin açtığı başka yaşam olasılıklarını ele alıyoruz.

David Graeber ve David Wengrow’un Her Şeyin Şafağı kitabından yola çıkarak insanlık tarihinin tek ve kaçınılmaz bir ilerleme çizgisi olarak anlatılmasına itiraz ediyor; özgürlük, eşitlik ve toplumsal örgütlenmenin farklı biçimlerini geçmişten edebiyata uzanan örneklerle ele alarak “Nasıl sıkışıp kaldık ve başka türlü yaşamak hâlâ mümkün mü?” sorusunun peşine düşüyoruz.

Arşivde hikâye bulmanın peşine düşüyor; geçmişi bugünden daha tutucu, daha tekdüze sanma eğilimimizi ele alıyoruz.  Eski gazetelerde bugüne dair bildiklerimizi değiştiren neler var? Gazeteye geçmiş insanların yanında, gazeteye hiç girememiş hayatların izini nasıl sürebiliriz? Bugün çok yeni sandığımız ilişki biçimleri, çatışmalar ve hayatlar yüz yıl önceki gazetelerde nasıl karşımıza çıkıyor? Ve elbette programın kendi sorusuna dönüyoruz: Yürümeyip geride bıraktığımız, zaman zaman dönüp baktığımız yollar var mı?

Konuğumuz editör, çevirmen ve yazar Berrak Göçer ile deneme türünün kişisel deneyimle toplumsal hafıza arasında kurduğu bağları konuşuyor; Annie Ernaux’nun edebiyatından yola çıkarak gündelik hayatın küçük ayrıntılarının sınıf, toplumsal cinsiyet, tarih ve kolektif belleği nasıl görünür kılabildiğini ele alıyoruz.

Konuğumuz yazar ve iletişimci Pınar İlkiz ile Georgi Gospodinov'un eserlerinden hareketle hafıza, nostalji, gidilmeyen yollar ve hayatın dönüm noktalarını konuşuyor; mektuplar, edebiyat, sinema ve kişisel deneyimler üzerinden geçmişi nasıl yeniden kurduğumuzu, seçimlerimizin kimliğimizi nasıl şekillendirdiğini ve belirsizlik çağında geleceğe bakışımızı tartışıyoruz.

2017’de Odyssey'i çeviren Emily Wilson çeviri tarihinde bir devrim yarattı. Peki yanlış okuduğumuz sadece Odyssey mi? Edebiyatın gidilmemiş yollarına devam.

Yaşanmamış hayatlar fikrinden hareketle, Andrew Miller'ın On Not Being Someone Else kitabını ve Sylvia Plath'in Sırça Fanus romanını merkeze alıyoruz. ​​​​​​​Seçimler, kaçırılan ihtimaller, kadınlık rolleri, özgürlük ve kimlik arayışı üzerine düşünürken; Charlotte Perkins Gilman'ın Sarı Duvar Kâğıdı ve Ian McEwan'ın Kefaret eserleri üzerinden edebiyatın alternatif hayatlar kurma ve geçmişi yeniden düşünme gücünü tartışıyoruz.

Martin Puchner, Laura Spinney, Harold Bloom ve Philipp Blom'un eserlerinden hareketle; hikâyelerin, dillerin ve fikirlerin medeniyetleri nasıl şekillendirdiğini, kültürün sürekli etkileşim ve dönüşüm içinde geliştiğini tartışıyoruz.