Advertise on podcast: Wetenschap.nu

Hoogleraar Vasculaire aandoeningen van moeder en kind Titia Lely (UMC Utrecht) hoopt zwangerschapsvergiftiging te kunnen gaan genezen met nanomedicijnen.

Hoogleraar Interdisciplinair Onderwijs in de Geneeskunde aan de Universiteit Utrecht/UMCU Annet van Royen-Kerkhof werkt onvermoeibaar aan interdisciplinaire samenwerking om dokters op te leiden voor een almaar veranderende gezondheidszorg. In deze 21e eeuw is een nieuw soort dokter nodig, die met een keur aan (nieuwe) zorgprofessionals moet kunnen samenwerken. Annet maakte in haar studietijd kennis met De Utrechtse School, ontstaan net na de Tweede Wereldoorlog. Zij richt zich nu met De Nieuwe Utrechtse School op interdisciplinaire samenwerking, zowel binnen de UU, als daarbuiten met partners als de Hogeschool voor de Kunsten, Wageningen Universiteit en TU Eindhoven.

Guus van Dongen, tot voor kort hoogleraar Medische beeldvorming aan het Amsterdam UMC, is gelauwerd met de Amsterdamse Impact Award in de categorie Gezondheid. Hij ontwikkelde nieuwe beeldvormende technieken om het gedrag van medicijnen in het lichaam op moleculair niveau zichtbaar te maken. Ook stond hij aan de wieg van het Amsterdam UMC Imaging Center. Officieel is Guus met pensioen, maar hij gaat gewoon nog door met onderzoek naar fibrosen, nu voor het bedrijf Linxis.

Dick den Hertog, hoogleraar Operations Research bij de Universiteit van Amsterdam, is in 2023 gelauwerd met de Amsterdamse Impact Award in de categorie Samenleving. Hij laat zien dat je met wiskundige optimalisatie oplossingen kunt leveren voor zeer uiteenlopende maatschappelijke problemen. Of het nou gaat om de dijkhoogten in Nederland, de voedselketens van World Food Programme of The Ocean Cleanup. Een veelzijdig onderzoeker, met een passie voor wiskunde én de maatschappij. Die komt onder meer tot uiting in de oprichting van het Analytics for a Better World Institute.

In het jaar waarin Nederland al maar liefst 400 jaar banden onderhoudt met Iran heeft Irandeskundige Maaike Warnaar haar droom gerealiseerd. Een boek over de warme banden van zowel het Nederlandse koningshuis als het bedrijfsleven met de Sjah, die tot 1979 aan de macht was in Iran.

Neuroloog Matthijs Brouwer (Universiteit van Amsterdam) neemt je in de eerste stop van deze audiotour mee naar De Waag op de Nieuwmarkt. Hier schilderde Rembrandt 'De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp'. Brouwer vertelt ook over modern wetenschappelijk onderzoek naar het coronavirus en de rol van de toetsingscommissies.

Twee bevlogen wetenschappers: Erwin Peterman en Gijs Wuite (VU). Onderzoekers in hart en nieren, maar ook de oprichters van het succesvolle bedrijf LUMICKS.

Als ze moest kiezen tussen lichaam en geest koos Andrea Evers, hoogleraar Gezondheidspsychologie aan de Universiteit Leiden, tóch voor de geest. Maar dat neemt niet weg dat deze Stevinlaureaat 2019 er rotsvast van overtuigd was dat ze onlosmakelijk bij elkaar horen. Op 4 augustus 2025 is deze gelauwerde wetenschapper helaas overleden. Haar werk moet nu worden voortgezet door anderen.

Jack Pronk, hoogleraar Industriële Microbiologie aan de Technische Universiteit Delft, slaagde erin om gistcellen op een efficiënte en schone manier ethanol te laten maken uit niet-eetbare plantenresten. Nu gaat hij zijn Stevinpremie 2019 gebruiken voor electro-biotechnologie, ‘Iets met elektriciteit en micro-ogranismen’. Onder het motto: ‘It’s electrifying’.

Economisch Historicus Bas van Bavel (universiteit Utrecht) beschreef eerder hoe de markt zichzelf om zeep helpt. Zijn Spinozapremie besteedt hij aan een groot vervolgonderzoek naar welvaart.

Spinozalaureaat prof. dr. Ronald Hanson, hoogleraar Quantumfysica aan de TU Delft, is een autoriteit op het gebied van quantumwetenschap. Hij realiseert zich maar al te goed dat hij pioniert op nog onontgonnen terrein.

Amina Helmi (Rijksuniversiteit Groningen) groeide op met heldere sterrenhemels in Argentinië. Decennia later is ze een zeer succesvol sterrenkundige, alhoewel ze zichzelf liever een archeoloog noemt.

Prof. dr. Yvette van Kooyk (Amsterdam UMC) zette de glyco-immunologie - de rol van suikers bij het immuunsysteem - op de kaart en richtte een biotechbedrijf op. Presentator Karin van den Boogaert praat met deze eigenzinnige Spinozalaureaat.

Van quantumtechnologie en Melkweg tot gisten en schimmels en van immunologie tot gezondheidspsychologie en het functioneren van economische markten: het onderzoek van de Spinoza- en Stevinlaureaten 2019 bestrijkt een breed spectrum.

We doen het allemaal een derde van ons leven: slapen. Een alles behalve slaapverwekkend onderwerp, want hoe je slaapt bepaalt in grote mate hoe gezond je bent. Fysiek én mentaal. Ik sprak erover met Birit Broekman. Zij is psychiater aan het Amsterdam UMC en OLVG. Bij vrijwel alle psychische klachten speelt slaap een rol. In haar nieuwste onderzoek kijkt Broekman naar sekseverschillen in de relatie tussen depressie en slaap. Vrouwen hebben namelijk twee keer zo vaak last van slaapproblemen en depressie dan mannen. Birit Broekman is een van de vier sprekers tijdens Soul & Brains over slaapwetenschap in Almere op 24 januari 2019.