Advertise on podcast: Kampus Nauka

Ziemia do człowieka: zrównoważony rozwój okiem socjologa i ekonomisty Gościem odcinka jest prof. Paweł Kozłowski - socjolog i ekonomista związany m.in. z Centrum Europejskim Uniwersytetu Warszawskiego. W rozmowie przyglądamy się zrównoważonemu (i nie tylko!) rozwojowi z perspektywy społecznej i ekonomicznej. Dlaczego PKB nie jest wskaźnikiem, na którym powinniśmy opierać opowieść o rozwoju? Gdzie w tym wszystkim sprawiedliwość społeczna? Pytał Michał Kowalczyk.

Ziemia do człowieka: jak wyżywić ludzkość i nie zniszczyć Ziemi? Czy w skali globu produkujemy żywność mądrze? Dane ONZ ds. wyżywienia i rolnictwa sugerują, że nie. Przykład? 77% ziemi rolnej wykorzystane pod produkcję zwierzęcą, chociaż później ta dostarcza populacji świata tylko 18% spożywanej wartości energetycznej. Jak przekształcić nasze rolnictwo tak, żeby nikt nie musiał chodzić głodny - i czemu tak ważne w tym procesie są, wydawałoby się proste, zmiany w logistyce, a nie samej uprawie i hodowli? W kolejnym odcinku podkastu Ziemia do człowieka Karolinie Głowackiej (Radio Naukowe) na te pytania odpowiada profesor Marcin Zych, botanik, dyrektor Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, jeden z autorów tekstów do książki "Zrównoważony rozwój. Koncepcje, perspektywy, wyzwania" (Wyd. UW).

Ziemia do człowieka: co wisi w powietrzu? Aerozole! Ich badaniem zajmują się prof. Iwona Stachlewska, dr Łucja Janicka i dr Dominika Szczepanik z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o tym, jakie znaczenie ma występowanie aerozoli w powietrzy, skąd do nas trafiają ijaki związek ma ich obecność z postępującymi zmianami klimatu. Rozmawiała Kasia Wojtasik.

Ziemia do człowieka: czy zrównoważony rozwój się sprawdził? Gościem odcinka jest Dr. Jakub Rok z EUROREG UW. W rozmowie przyglądamy się ocenie koncepcji zrównoważonego rozwoju w perspektywie ostatnich dziesięcioleci. Co to jest koncepcja dewzrostu? Jakie problemy w kontekście zrównoważonego rozwoju mają rozwinięte państwa globalnej północy, a jakie kraje rozwijające się?

Czy zakazać dzieciom social mediów? Polscy politycy rozpoczęli dyskusję nad wprowadzeniem zakazu używania mediów społecznościowych dla dzieci poniżej 15 roku życia. Czy to odpowiednie rozwiązanie problemów, z jakimi mierzy się młodzież? O to Kuba Łasicki pyta dr Piotra Toczyskiego, socjologa z Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Pomysł ważniejszy niż wynik? CATS in Mind, czyli nietypowa konferencja o mózgu i umyśle Czy tradycyjna, złożona z wykładów ex cathedra formuła konferencji naprawdę służy nauce? A może więcej można wyciągnąć z tych elementów, które zwykle w programie są punktem nieobowiązkowym – czyli długich rozmów i nieoczekiwanych spotkań? Organizatorzy konferencji CATS in Mind podjęli wyzwanie: na wydarzenie przyjmują jedynie badania niedokończone i... nierozpoczęte. O tym, jak wymyślić konferencję na nowo, mówi jej organizator Piotr Biegański – doktorant UW i założyciel Stowarzyszenia na Rzecz Otwartej Nauki. Pyta Maks Walewski.

Jak informacje przechowuje pamięć robocza? Prof. Jan Kamiński z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcellego Nenckiego PAN na co dzień bada pamięć roboczą, czyli tę, dopowiedzialną za krótkotrwałe przechowywanie wielu informacji. Okazuje się, że zapamiętując kod BLIK na kilkanaście sekund mózg korzysta z innych mechanizmów neuronalnych niż kiedy utrwala nasz login na wiele miesięcy czy lat. Rozmowę prowadzi Kacper Koźluk

CAR-T - terapia nowotworowa szyta na miarę pacjenta Dobra terapia nowotworowa powinna być nie tylko skuteczna, ale także bezpieczna dla komórek zdrowych. Jedną z technologii wpasowujących się idealnie w ten schemat są terapie CAR-T, zaprzęgające do walki, odpowiednio przygotowane, własne limfocyty T pacjenta, co pozwala skuteczniej wykrywać nieporządane komórki nowotworów hematologicznych. O rozwoju technologii, w rozmowie z Kacprem Koźlukiem, opowiada dr. hab. Małgorzata Firczuk z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN.

Pół minuty czasu, ale ktoś tego posłucha! Naukowcy w social mediach w/ Doktor z TikTika & Science Mission Na konferencji UWaga Nauka Bartosz Pergół rozmawiał z dwójką popularyzatorów nauki! Co sprawiło, że dr Konrad Skotnicki i prof. Katarzyna Siuzdak skupili się na pracy w internecie? Czy udaje im się połączyć skrupulatność badacza z viralową formą, czy mają wrażenie, że któraś z nóg ich działalności na tym tęskni? I czy porzucili akademię dla rolek, a jeśli tak, to czy tęsknią?

Materiały odbijające światło o wyższej energii niż pochłonięte. Czy to w ogóle możliwe? dr Paulina Rajchel-Mieldzioć pracuje w zespole, który odkrył niedawno nową klasę nanocząstek konwertujących energię w górę. Oznacza to, że świecąc dwoma wiązkami podczerwonymi możemy osiągnąć światło widzialne. Jak to możliwe i jakie może to znaleźć zastosowanie w naszej codzienności opowiada Kacprowi Koźlukowi.

Biotechnologia na rozstaju akademii i biznesu dr Iga Jancewicz pracuje na co dzień nad udoskonalaniem terapii komórkowych CAR-T i pewnie z równym powodzeniem mogłaby to robić w Instytucie Naukowym co w prywatnej firmie medtech-owej. Co stoi za decyzją, czym różni się robienie nauki między tymi światami i jak silne są związki między nimi opowiada w rozmowie z Kacprem Koźlukiem.

Słowianie w Samarkandzie. Szlakami średniowiecznego handlu ludźmi Od Wielkopolski aż po Azję Centralną ‒ łodziami po Dnieprze i Wołdze, a potem lądem do Samarkandy ‒ ciągnęły karawany z tysiącami słowiańskich niewolników. W Europie pozostały po nich setki tysięcy muzułmańskich srebrnych monet. Kto, komu i za ile sprzedawał Europejczyków jeszcze w X wieku? Co robili Słowianie na dworach muzułmańskich władców? I jak to się stało, że na biznesie zdominowanym początkowo przez Skandynawów tak dużo zyskali Piastowie? O średniowiecznym handlu niewolnikami z Europy Środkowej i Wschodniej opowiada dr Marek Jankowiak z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, visiting professor na Northeast Normal University w Chinach. Pyta Maks Walewski

W czym pomoże biologia syntetyczna? Studenci z Polski o konkursie iGEM Choroba, zagrożenie środowiskowe czy problemy z roślinami uprawnymi - problemów jest mnóstwo. Wyzwaniem dla każdego zespołu jest jednak znalezienie w swoim arsenale, tak zaprojektowanej cząsteczki, sekwencji genetycznej czy mikroorganizmu, które pomogą się z nim gładko uporać. O kulisach największego na świecie konkursu biologii syntetycznej iGEM opowiadają jego uczestniczki z trzech różnych zespołów: Natalia Kuźmierkiewicz (Monachium), Aleksandra Okrasa (Heidelberg) i Wiktoria Szymanek (Warszawa). Rozmowę prowadzi Kacper Koźluk.

Kamil Kuć rozmawia z Tymoteuszem Doligalskim z AI LAB SGH o tym, jak skutecznie i etycznie wykorzystywać sztuczną inteligencję w pracy badawczej. Mówimy o słabościach AI, zagrożeniach w nauce oraz zasadach korzystania z narzędzi AI w dydaktyce i przy pisaniu prac magisterskich.

ETS i ETS2. Ile zapłacimy za zmiany w opłatach za emisje? Miliony polskich domów nadal ogrzewa się węglem i gazem. To już wkrótce oznaczać może dla nich gwałtowny wzrost kosztów ogrzewania związany z nowym systemem opłat za emisje CO₂. Właściciele pieców – i rządzący – na zmiany mają jeszcze dwa lata. Jak działa nowy system handlu emisjami, który wchodzi w życie z początkiem roku 2028? Czym ETS2 różni się od ETS, gdzie powędrują pochodzące z systemu pieniądze i czy społecznych kosztów da się jeszcze uniknąć? O tym mówi dr Jakub Sokołowski z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW i Instytutu Badań Strukturalnych. Pyta Maks Walewski