Advertise on podcast: Dwa Kilo Mózgu

Kliknij Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu  Kliknij grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu Ciemno, buro i ponuro? Co to dla nas, kochani! Sprawdziliśmy, jak najlepiej przetrwać nadchodzące miesiące i być może nawet odnaleźć gdzieś głęboko w sobie małą jesieniarę.  Jak nie być SAD? Wyjaśniamy, czym dokładnie jest sezonowe zaburzenie afektywne (SAD) oraz dlaczego fototerapia i „przenośne słońce” to prawdziwa, poparta badaniami metoda na walkę z nim.  Stop kanapowemu marazmowi! Rozważamy, jak jesienią nie skisnąć w domu. Przegląd kuriozalnych muzeów i wycieczek krajoznawczych w służbie wychodzenia na mikro-przygody, nawet kiedy pada! Kulturalny pakiet ratunkowy. Dzielimy się naszymi ulubionymi jesiennymi czytadłami i słuchadłami, które mogą umilać długie i zimne wieczory.  Zapraszamy! Dzisiejsze źródło: Defeating SAD (Seasonal Affective Disorder): A Guide to Health and Happiness Through All Seasons - Norman E. Rosenthal

Nasz Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu Grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu Rozmawiamy dzisiaj o Zielonej Tarczy Wschód, czyli koncepcji. która dowodzi, że cele obronnościowe i przyrodnicze mogą się pokrywać, a dzika natura to nie tylko rezerwuar bioróżnorodności, ale też potencjalny element infrastruktury obronnej. Zapraszamy Was dlatego do lasu, na bagno i nad rzekę, aby zrozumieć, w jaki sposób naturalne bariery krajobrazowe mogą spowalniać lub paraliżować ruchy wrogich wojsk. Wszystko to opisano w raporcie Zielona Tarcza Wschód, który omawiamy. źródła: Raport „Zielona Tarcza Wschód, czyli jak lasy i mokradła mogą wzmocnić bezpieczeństwo i obronność Polski” NIK: Adaptacja Gospodarki leśnej Lasów Państwowych do zmian klimatycznych  NIK: Realizacja działań na rzecz osiągnięcia dobrego stanu wód w Polsce Bardzo dziękujemy Client Earth Prawnikom dla Ziemi za pomoc!

💰Zachęcamy do wspierania nas na Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu  Dzięki tym funduszom, dołączyła do nas montażystka Justyna! Absolutnie nie wyrabialiśmy już z montowaniem odcinków na czas, a dzięki temu jesteśmy w stanie utrzymać cotygodniowy harmonogram publikacji! Grupa na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu Czy influencer może być twoim ziomkiem, mimo że nigdy ze sobą nie rozmawialiście? Debatujemy dzisiaj o relacjach paraspołecznych, czyli jednostronnych więziach, które nawiązujemy z osobami z ekranu: influencerami, celebrytami, aktorami i artystami.  Anatomia e-przyjaźni: Wyjaśniamy, czym są relacje paraspołeczne, jak bardzo stały się powszechne w dobie mediów społecznościowych i jak łatwo przychodzi nam stworzenie w głowach iluzji bliskościSympatia tylko w jedną stronę: analizujemy mechanizm relacji, w której Ty wiesz o czyimś życiu, codzienności i przemyśleniach bardzo wiele, ale ta druga osoba prawdopodobnie nie zdaje sobie nawet sprawy z Twojego istnieniaWpływ na psychikę i dobrostan: zaglądamy do (nielicznych) badań naukowych i sprawdzamy, czy cyfrowi przyjaciele to zagrożenie, czy może jednak takie relacje mogą mieć zaskakująco pozytywny wpływ na nasz nastrój i być kołem ratunkowym na czasy towarzyskiej posuchy. Zapraszamy i jak zawsze przepraszamy! źródła: Parasocial Engagement With Social Media Influencers and Mental Health Outcomes: Systematic Review and Meta-Analysis“I see you, I know you, it feels good” – Qualitative and quantitative analyses of ambient awareness as a potential mediator of social networking sites usage and well-beingCharacterising the Influence of Parasocial Experience on the Media Figures’ Audiences: A Scoping ReviewAmbient awareness: From random noise to digital closeness in online social networks

Kochani, założyliśmy Patronite! Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas w tworzeniu tego podcaściku, będziemy ogromnie wdzięczni: https://patronite.pl/dwakilomozgu Tymczasem dzisiaj bierzemy na warsztat nagrody Ig Nobel, które wyróżniają prace naukowe, które w pierwszym odruchu śmieszą, ale w drugim skłaniają do myślenia! Zapraszamy was dlatego na lekki i absurdalny odcinek, w którym rozmawiamy m.in o: Starych majtach w służbie gleboznawstwa: czyli o tym, jak szwajcarscy naukowcy znaleźli sposób na zaangażowanie w naukę obywateli.Aerodynamicznych pryncypiach smarkania: a co, jeśli całe życie smarkaliście źle? Dzisiaj mówimy temu żałosnemu epizodowi STOP i odkrywamy, jak dmuchać nos jak profesjonalista!Idealnym pisuarze: czy wiecie, że każdego dnia rozbryzganiu o ścianki niewłaściwie skonstruowanych pisuarów może ulegać nawet milion litrów moczu?! Na szczęście tęgie głowy tego świata już rozpracowały temat i oferują wspaniałe rozwiązania!Zapraszamy do słuchania! Odnośniki do wszystkich prac, które dzisiaj omawiamy, znajdziecie na stronie Ig Nobli: https://improbable.com/ig/winners/#ig2026

📣 Odpaliliśmy Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu 📣Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas i nasz mały podcaścik w procesie stawania się wielkim, potężnym PODCAŚCIDŁEM, dołączajcie! Tymczasem w dzisiejszym odcinku zapraszamy na dyskusję o spaniu! Bardzo możliwe, że i wy obudziliście się dzisiaj niewyspani, dlatego bierzemy na tapet: - statystyki snu w naszym kraju: dlaczego Polacy nagminnie nie dosypiają? - koszmary o pełnym pęcherzu: czy sen o pójściu do toalety może skończyć się łóżkową katastrofą? - sztukę spania: sprawdzamy, jakie są sposoby na najlepsze regeneracyjne drzemki i najbardziej odżywcze spanka nocne. Dzisiaj (wyjątkowo!) można ziewać w trakcie słuchania! Zapraszamy i życzymy słodkich snów! źródła: książka „Dlaczego śpimy” Matthew Walker araport „Sen, seks i smartfony” | Gemius The Impact of Sleep: From Ancient Rituals to Modern Challenges kwestionariusz Ru-SATED Imbalanced sleep increases mortality risk by 14–34%: a meta‐analysis Suppression of sleepiness in drivers: Combination of caffeine with a short nap Light exposure during sleep impairs cardiometabolic function Association of Exposure to Artificial Light at Night While Sleeping With Risk of Obesity in Women The importance of sleep regularity: a consensus statement of the National Sleep Foundation sleep timing and variability panel

Kochani, dzisiaj wietrzymy głowy i przedstawiamy najbardziej kontrowersyjne, bezkompromisowe, GORĄCE opinie - zarówno nasze, jak i Wasze! Zapraszamy do wbijania kija w mrowisko i przejścia przez własne katharsis w komentarzach!  Kulinarne sacrum: Maciek wyjaśnia, dlaczego Włosi powinni oddać fartucha w kwestii pizzy :OWielka suvizacja Polski: „carspreading”, czyli rozrastanie się samochodów niszczy nasze ulice i infrastrukturę oraz zagraża bezpieczeństwu, a Kasia w swojej odezwie do narodu zachęca wszystkich, by dołączyli do jej postulatu kurczenia aut!Internet na dowód: rejestr komentarzy zostawionych w internecie dołączony do profilu w mObywatelu? Hot or not?Zapraszamy do słuchania (póki jeszcze możecie, iykyk) i dajcie znać, co wam leży dziś na sercu!  źródła: Nadmierne spożycie soli, cukru i tłuszczu zagraża zdrowiu - prof. dr hab. n. med. Longina Kłosiewicz-Latoszek Spontaneous Physical Activity Defends Against Obesity Catherine M. Kotz, Claudio E. Perez-Leighton, Jennifer A. Teske, Charles J. Billington  Ever-bigger? Car size at a crossroads. Increasing car size, and its impacts on urban space, road safety and resource use  Prevalence and global estimates of unsafe listening practices in adolescents and young adults: a systematic review and meta-analysis - Lauren K Dillard, Malachi Ochieng Arunda, Lucero Lopez-Perez, Ricardo X Martinez, Lucía Jiménez, Shelly Chadha

Kochani, nadszedł wielki dzień dla naszego podcaściku! Oto pierwsza w historii #współpracareklamowa!!! Partnerem dzisiejszego odcinka jest BookBeat, czyli aplikacja do słuchania audiobooków i czytania e-booków, w której czeka na was ponad milion tytułów! Z kodzikiem: dwakilomozgu wszyscy nowi użytkownicy dostają na próbę i za darmo 70 dni z 40h słuchania i czytania, a oferta ta jest ważna tylko do 13 września 2026 i w tym roku już się nie powtórzy. Naszym zdaniem warto! Możecie z niej skorzystać tutaj: https://www.bookbeat.com/pl/dwakilomozgu?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=PL-dwakilomozgu-action-45982&utm_content=textlink-spot-epi-description-70d&utm_term=deal3 Tymczasem w odcinku wracamy do czasów bez internetu i wyruszamy w podróż przez strony kultowych gazetek naszej młodości. Przeglądamy stare numery Bravo oraz Popcornu i sprawdzamy, czym nasze milenialskie skorupki nasiąkały za młodu. Żeby spojrzeć na to wszystko okiem trzeźwym i krytycznym, odwołujemy się do książki „Girl on girl”, która stanowi wnikliwą analizę popkultury lat 90. i dwutysięcznych.  „Uff jak gorąco!”- takim tytułem okraszono jeden z artykułów składający się z bardzo sugestywnych zdjęć przeróżnych celebrytek. Sprawdzamy, co młode millenialki mogły z niego wynieść i dlaczego raczej nic fajnego. Listy do redakcji. Analizujemy kącik porad sercowo-pierwszorazowych i sprawdzamy, jak gazetki wypełniały lukę w ówczesnej edukacji seksualnej. Fura Ushera xd - przenosimy się prosto na pokład autokaru Ushera, w którym gwiazdor przetrzymuje liczne precjoza, np. pod postacią LAPTOKA z internetem i ośmiu par okularów! Nie przegapcie tej jazdy! Zapraszamy do słuchania! Źródła: „Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie” - Sophie Gilbert Rocznik Demograficzny 2025 - GUS Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków - W. Wróblewska Nastoletnie macierzyństwo jako problem indywidualny i społeczny - E. Włodarczyk

Spotkanie z nami w niedzielę, 30.08.2026! uwagapolowanie.pl W dzisiejszy odcinku przyglądamy się temu, jak platformy społecznościowe wpływają na postrzeganie własnego ciała - zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn. niebezpieczne scrollowanko: rozmawiamy o badaniach, które łączą czas spędzony w social mediach (szczególnie tych bazujących na przekazie wizualnym) z niezdrowymi nawykami i zaburzonym obrazem ciała.„Thin is in!”: popkultura powróciła do kultu bardzo szczupłych damskich sylwetek. Rozkładamy na czynniki pierwsze mechanizmy, które do tego doprowadziły.Czego boi się chłop? Bierzemy na warsztat zaburzenie, którego nowe diagnozy pojawiają się w niepokojącym tempie, a dotyczą głównie chłopców i mężczyzn: bigoreksję. Algorytmy wpędzają mężczyzn w poczucie, że ich ciała są niedostatecznie umięśnione, a spod tej presji trudno się wydostać. Zapraszamy! Źródła: Relation Between Social Media Use and Body Image Concerns and Disordered Eating in Adolescence: A Systematic Review and Meta-Analysis (2026) The impact of social media use on body image and disordered eating behaviors: Content matters more than duration of exposure (2023) 2023 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons 2024 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons Being dangerously thin is back in. Is the body-positivity era officially over? / The Guardian Eating Disorders in Men and Boys - Douglas Bunnell / NEDA Muscle Dysmorphia - Roberto Olivardia, PhD; Aaron Blashill, PhD; Jonathan Hoffman, PhD / International OCD Foundation Social Media Exposure and Muscle Dysmorphia Risk in Young German Athletes: A Cross-Sectional Survey with Machine-Learning Insights Using the MDDI-1 (2025)

Wracamy po przerwie i na dobry początek przyglądamy się polaryzacji społecznej. Sprawdzamy, jak łatwo można dać się wciągnąć w większe i mniejsze wojenki, zgłębiamy meandry naszej psychiki i szukamy rzeczy, które wciąż łączą Polaków ponad podziałami.  My, Polacy! Analizujemy, w jakich obszarach polaryzacja w naszym kraju rośnie, a gdzie (o dziwo!) zaczynamy mówić jednym głosem (czy jest to głos szaleńca?)Mózg w grupie. Rozważny, czy romantyczny? Chłodno analizujący świat, czy może jednak wariacik, który kocha czuć siłę płynącą z bycia w kupie?  Rozmawiamy o fascynujących badaniach pokazujących, że świat dzielimy na „my” i „oni” o wiele łatwiej niż się wydaje.Ponad podziałami. Omawiamy kwestię absolutnie kluczową, czyli odwieczny spór majonezowy (Kielecki vs Winiary), by na koniec odnaleźć narodową harmonię w tym, co łączy nas wszystkich niezależnie od poglądów!Czy pokłócimy się o to, jak się nie kłócić? Sprawdźcie sami! Zapraszamy! Źródła: Polaryzacja społeczeństwa polskiego a klasy i warstwy społeczne - Fundacja im. S. Batorego Why We’re Polarized - Ezra Klein Experiments in Intergroup Discrimination, Henri Tajfel Motivated numeracy and enlightened self-government - Behavioural Public Policy Raport z Projektu „Polska rozmawia” - Fundacja Nowej Wspólnoty

Cudze chwalicie, swego nie znacie! W dzisiejszym odcinku wracamy z ostatnich wojaży prosto do Warszawy i zabieramy Was na nieoczywistą wycieczkę wzdłuż Wisły. Przyglądamy się jej najbardziej zapracowanym mieszkańcom, czyli bobrom! Podglądanie miejskiej przyrody staje się dla nas pretekstem do rozmowy o sprawach ważkich, np. o sytuacji hydrologicznej w naszym kraju (spoiler: niewesołej). * Inżynierowie środowiska - bobry to wielka siła krajobrazotwórcza, a ich aktywność w zapisach archeologicznych pomylić można z ludzką!* megafauna - dyskutujemy o megabobrach, które mierzyły metr wysokości i dwa długości * mała retencja, wielki ratunek - dlaczego te niepozorne gryzonie są naszymi największymi sprzymierzeńcami w walce z suszą, a ich przedsięwzięcia deklasują pod względem efektywności i kosztów wszelkie ludzie wysiłki infrastrukturalne? Zapraszamy do słuchania, spacerowania wzdłuż Wisły i obdarzania bobrów całym szacunkiem, na jaki zasługują!

W drugim odcinku naszej letniej serii wyjazdowej wyruszamy na Pogórze Przemyskie - jedno z najbogatszych przyrodniczo miejsc na mapie naszego kraju. Zachowane tu fragmenty reliktowej Puszczy Karpackiej to przyrodniczy raj, w którym rządzą żbiki, niedźwiedzie, rysie i wilki. Dlaczego więc ten wyjątkowy teren od długich dekad nie może doczekać się ochrony, na jaką zasługuje? Omawiamy kulisy systemowego paraliżu i zabieramy Was w podróż do miejsca, o którym słyszało niewielu, a które zachwyca każdego. Najdzikszy zakątek Polski pod lupą: rozmawiamy o niesamowitej bioróżnorodności tego terenu, starych drzewach pamiętających minione epoki i oraz o tym, jak zorganizować krajoznawczy trip po miejscu, w którym gdzieniegdzie łatwiej jest trafić na tropy wilka niż na drugiego człowieka.Dlaczego od 25 lat w Polsce nie powstał żaden park narodowy? Rozmawiamy o tzw. „samorządowym wecie” oraz o tym, jak lokalna polityka potrafi skutecznie zablokować ochronę najcenniejszych skarbów polskiej natury. Pani Stanisława i niesamowite muzeum w Rybotyczach: żeby jednak nie było tylko poważnie, Maciek relacjonuje swoją wspaniałą wizytę w Rybotyczach. Poznajcie panią Stanisławę, lokalną pasjonatkę, która własnymi rękami stworzyła i samodzielnie prowadzi niezwykłe muzeum, ratując od zapomnienia burzliwą i skomplikowaną historię swojej wsi!Zapraszamy do słuchania! jeśli będziecie planować wypad do planowanego Turnickiego Parku Narodowego, to zacznijcie od tej mapki, jest bardzo pomocna! https://dzikiekarpaty.org/wp-content/uploads/2022/06/turnicki_11_11_update_062022_druk.pdf źródła: Historia starań o utworzenie Turnickiego Parku Narodowego - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze Projektowany Turnicki PN. Stan walorów przyrodniczych - 35 lat od pierwszego projektu parku narodowego na Pogórzu Karpackim - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, WWF Polska Jak rozwiązać spór o Turnicki PN - WWF Polska  Krwawy biznes w polskich lasach. Dewizowi myśliwi za jelenia płacą 4500 zł - Business Insider Parki narodowe – to się opłaca - Greenpeace Polska Polska Rzeczpospolita Leśna, czyli jak Lasy Państwowe stały się państwem w państwie - Marek Józefiak Eksperci: można przełamać impas w tworzeniu parków narodowych - Client Earth

Ruszamy w Polskę z naszą wakacyjną serią wyjazdową! Na pierwszy ogień idą Żory na Górnym Śląsku, czyli rodzinne miasto Kasi, która w tym odcinku ujawnia wieloletnie skrywane oblicze lokalnej patriotki.  Żorski Omnibus i gotowy plan na wycieczkę: Kasia zamienia się w jednoosobowe biuro podróży i przedstawia kompletny plan krótkiego wypadu do Żor. Dowiecie się, co zobaczyć, gdzie zjeść i jak odpocząć w tym pięknym mieście.Quiz z wielką nagrodą: Maciek bezlitośnie testuje wiedzę Kasi o Żorach. Czy lokalna patriotka poradzi sobie z podchwytliwymi pytaniami i zgarnie nagrodę główną, czy może jednak polegnie z kretesem?Transformacja energetyczna: na Śląsku nie sposób uciec od tematu węgla, dlatego rozmawiamy o transformacji energetycznej oraz umowie społecznej rządu z górnikami, a raczej o tym, dlaczego jest ona poddawana ogromnej krytyce. Zapraszamy do słuchania! źródła: Transformacja energetyczna w Polsce | Edycja 2025 - Forum Energii 2025_wrapped - Forum Energii Umowa rządu z górnikami – bomba z opóźnionym zapłonem - Forum Energii Dopłaty do górnictwa w 2025 roku. Ile dołożymy do wydobycia węgla? - Demagog regulamin konkursu: https://docs.google.com/document/d/1UfW-6v3h02-AtV9RzK-9KWRm6-gAEe2Fy0ego6lsI_0/edit?usp=sharing

Gdzie się podziały tamte wakacje? Jeśli wam też zdarzyło się mrugnąć w czerwcu i zorientować się, że oto nadszedł październik, ten odcinek jest dla was! Sprawdzamy, co o ładowaniu życiowych baterii i celebracji chwili mówi nauka oraz jak zapamiętać te ciepłe miesiące na dłużej i wejść w jesień bez wyrzutów sumienia, że latko znowu minęło niedocenione. Sztuka savouringu pod lupą. Omawiamy strategie celebrowania małych chwil, tak by nie wyparowały one z głowy po dwóch dniach i pomogły nam stworzyć bank wspomnień, do którego można wracać w trudnych momentach.Stop produktywności! Jak wyzwolić się z dyktatury produktywności, odhaczania zadań i inbox zero, ale jednocześnie nie stracić pracy i pieniędzy? Omawiamy praktyczne strategie zarządzania czasem tak, by priorytetem było żyćko, a nie niekończący się zapierdol.Poradnik solo przygody! Maciek dzieli się pomysłami na odbycie (małej lub dużej) samotnej przygody w wakacje, a Kasia zdradza przepisy na najlepsze letnie napoje i przekąski! :DZapraszamy do słuchania! książki, o których mówiliśmy (linki są afiliacyjne, co oznacza, że kupując przez nie, drobny % od sprzedaży wędruje do nas): „Cztery tysiące tygodni”: https://www.ceneo.pl/174513498#crid=803347&pid=11417  „Znaki zodiaku”: https://www.ceneo.pl/166271536#crid=803349&pid=11417  „Goście weselni”: https://www.ceneo.pl/183331174#crid=803351&pid=11417  Bardzo przyjemny film, o którym mówiła Kasia w kontekście nazwania swojego lata: https://www.youtube.com/watch?v=vSt7uXyrk50 źródła: Current Progress and Future Directions for Theory and Research on Savoring - Fred D. Bryant

Zamiast czytać książkę, znowu spędziliście cały wieczór na scrollowaniu? My też i dlatego w tym odcinku bierzemy pod lupę naszą drastycznie malejącą zdolność do koncentracji. Mamy w związku z nią dwie wiadomości. Dobra: to nie nasza wina. Zła: stoimy w obliczu problemu, który zdaje się stanowić zagrożenie dla całego społeczeństwa. Zaprojektowani na rozkojarzenie. Jak giganci technologiczni celowo eksploatują słabości naszej psychiki?Grubsza sprawa. Dlaczego zanik zdolności do głębokiego skupienia to nie tylko nasz prywatny problem, ale też zagrożenie dla demokracji?Ten nieszczęsny screentime. Podrzucamy przetestowane na sobie patenty na odzyskanie kontroli nad telefonem, ale przede wszystkim tłumaczymy, dlaczego ta walka wymaga systemowych rozwiązań.Zapraszamy do słuchania! źródło: książka „Złodzieje. Co okrada nas z uwagi” Johanna Hariego

Milenialsi jako „pokolenie pomostowe”, czyli jedyne w historii, które potrafi absolutnie biegle poruszać się i w świecie offline, i w świecie online. To o nas! W tym odcinku cofamy się do czasów, w których po internet trzeba było dzwonić telefonem na kablu, sprawdzamy, jak to technologiczne rozdarcie wpłynęło na nas i wybieramy się na wspaniały nostalgia trip. Między trzepakiem a gadu gadu. Jak gwałtowne upowszechnienie się sieci ukształtowało milenialsów i co to oznacza, że jesteśmy zakotwiczeni w dwóch różnych światach?Archiwa internetowego humorku. Maciek zaprasza na wielki,  przegląd wczesnych polskich memów!Milenialsi kontra Zetki. Sprawdzamy, czym milenialskie dziadki różnią się od cool dzieciaków Zetek (które, btw., kończą za rok trzydziestkę :O)Zapraszamy do słuchania! źródła: 1. 5 things to keep in mind when you hear about Gen Z, Millennials, Boomers and other generations - Pew Center 2. Communication Preferences of Generations X, Y, and Z in Receiving Media Content 3. Internet w Polsce - Dariusz Baran 4. Młodzi ludzie o życiu zawodowym - CBOS 5. Młodzi i media społecznościowe - CBOS 6. Młodzi Polacy o wyzwaniach stojących przed ich pokoleniem - CBOS