Advertise on podcast: Chuyện Xưa Cho Dễ Ngủ

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau đi một chuyến thật dài, dài gần trọn một trăm năm, tính từ ngày triều đình Đại Nam đặt bút ký tờ hòa ước đầu tiên với người Pháp cho tới ngày người lính Pháp cuối cùng bước xuống tàu rời khỏi đất này. Trên chuyến đi ấy, bạn không đứng ngoài mà nhìn vào. Bạn sống ở bên trong, mượn ký ức của ba đời người trong cùng một mái nhà: đời ông, đời cha và đời con, nối vào nhau như sợi chỉ xâu qua những hạt chuỗi. Bạn sẽ thấy đất nước bị cắt ra từng mảnh, thấy ông quan Tây ngồi sau lưng ông quan ta, thấy chén rượu, hạt muối và tờ biên lai thuế thay đổi đời sống từng xóm làng. Nói thật lòng, với ngần ấy thứ thuế má, giấy tờ và roi vọt, chắc bạn không sống nổi đâu, nhưng thôi, cứ thử một đêm cho biết.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng leo một chiếc thang rất cao, chiếc thang của những chức quan phong kiến. Mười bốn bậc thang là mười bốn chiếc áo, từ anh mõ đi rao khắp xóm cho đến ông quan phụ mẫu ngồi giữa công đường. Bạn sẽ biết mỗi chiếc áo ấy làm việc gì, ăn bao nhiêu, kiếm chác bằng cách nào, và đêm về lo sợ những gì. Nói thật trước nhé, với cái lưng quen ghế văn phòng và cái bụng quen trà sữa, chắc bạn không sống nổi đâu, nhưng cứ thử một đêm cho biết. Trước khi nằm xuống cho thoải mái, bạn nhớ nhấn like và đăng ký kênh. Rồi để lại một dòng bình luận xem bạn đang nằm nghe ở đâu, lúc này là mấy giờ, để mình biết đêm nay có bao nhiêu người cùng leo thang với mình. Xong rồi chứ, kéo chăn lên, mình đi thôi.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng quay về nước Nhật thời Edo, cái thời mà những samurai giắt hai thanh kiếm bên hông và bước qua phố như thể mặt đất phải cúi chào gót guốc của mình. Nhưng tối nay, bạn không cầm kiếm. Bạn là người đứng sau cánh cửa giấy, người thức dậy trước cả tiếng gà, người gánh cái thể diện của cả một dòng họ võ sĩ. Bạn sẽ nhuộm răng cho đen nhánh, học cách im lặng thật dịu dàng, sống chung một mái nhà với bà mẹ chồng sắc như lưỡi kiếm mới mài, và giắt một con dao nhỏ trong ngực áo cho đến hết đời.

1 phiên bản truyền cảm..

Chào bạn, Tối nay chúng ta sẽ đi ngược thời gian, vượt qua một vùng biển, và bước vào một ngôi nhà gỗ nằm khuất sau những con phố nhỏ của Tokyo, để sống thử một cuộc đời mà có lẽ bạn chưa từng nghĩ mình sẽ sống. Cuộc đời của một võ sĩ sumo. Bạn sẽ ăn lẩu trong cái nồi to bằng thau giặt, ngủ ngay khi vừa ăn no, dậy từ bốn giờ sáng để lao cả thân mình vào một người đàn ông nặng gấp đôi bạn. Bạn sẽ đội trên đỉnh đầu một búi tóc bóng nhẫy và quấn quanh hông một dải vải dài hơn chục mét. Và trong nhiều năm đầu, bạn sẽ là người rót nước cho tất cả mọi người, kể cả khi tay bạn đang run.

1 phiên bản truyền cảm.

Chào bạn. Tối nay chúng ta sẽ cùng nhắm mắt lại và trôi ngược về một mùa xuân cách đây gần một nghìn năm, về kinh thành Thăng Long còn thơm mùi gỗ mới, nơi một vị vua khai triều đang lặng lẽ tàn dần như ngọn nến cuối canh. Nhưng bạn sẽ không đứng ngoài mà xem đâu. Đêm nay bạn là một người lính túc vệ trẻ măng, tấm áo giáp còn rộng thùng thình so với bờ vai gầy, được xếp canh gác giữa lòng cấm thành đúng vào những ngày một chiếc ngai vàng bỏ trống và ba vị vương gia cùng rút gươm ra vì nó. Bạn sẽ gặp một thái tử hiền đến mức suýt mất mạng vì chữ hiếu. Gặp một viên tướng quê mùa vai rộng như vai trâu mộng. Và chứng kiến một nhát gươm làm rung chuyển cả một triều đình còn non. Nói thật, với cái tạng lính quèn của bạn, lọt vào giữa đám hoàng thân đang toan chém nhau tranh ngôi, chắc bạn khó sống nổi ba ngày. Nhưng thôi, cứ thử một đêm, cho biết mùi làm người xưa.

Chào bạn. Tối nay chúng ta sẽ cùng nhau bước vào một triều đình đang đứng ở đúng đỉnh cao của nó, rồi đi thật chậm suốt một trăm hai mươi năm sau đó, để xem một đế quốc từng cai trị gần một phần ba nhân loại đã tan ra như thế nào. Bạn sẽ đi qua những căn phòng có rèm lụa vàng, những kho bạc chất cao hơn đầu người, những bến cảng đặc khói, những đêm trong cung có người chết mà không ai được phép hỏi vì sao.

Chào bạn. Tối nay chúng ta lùi lại hơn nửa thế kỷ, và lần này không phải để nghe tiếng súng. Chúng ta đi nghe tiếng bút. Bạn sẽ không đóng vai người lính. Cũng không đóng vai một ông tướng. Bạn là một phóng viên, cổ đeo máy ảnh, túi khoác một bên vai, trong túi có một cuốn sổ còn mới, giấy còn trắng, chưa có nếp gấp nào. Nhiệm vụ của bạn trong gần năm năm tới là ghi lại cuộc mặc cả dai dẳng nhất của thế kỷ hai mươi, cuộc mặc cả mà mỗi dấu phẩy trên giấy đều được trả bằng máu.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau lùi lại hơn hai trăm năm, về một buổi sáng mùa đông xám xịt ở Bắc Kinh, để bắt đầu đi theo một con người mà nửa triều đình phải cúi đầu gọi là Trung đường, còn hậu thế thì gọi bằng cái tên khác hẳn: con sâu mọt lớn nhất trong lịch sử Trung Hoa. Bạn sẽ không đứng ngoài mà nhìn đâu. Trong câu chuyện đêm nay, bạn là kẻ đi theo ông ta từ những ngày ông ta còn mặc áo vá, là tay chân thân tín, là người bưng tráp, là người biết chỗ ông ta giấu chìa khóa. Bạn sẽ thấy ông ta bước vào cung với hai bàn tay trắng, và bạn sẽ thấy cái đêm ông ta bước ra khỏi cuộc đời bằng một dải lụa. Nói thật, với cái nghề này, chắc bạn không sống nổi đâu, vì ở đây người ta không chết vì đói, người ta chết vì biết quá nhiều.

Chào bạn. Tối nay chúng ta cùng bước vào một triều đình kỳ lạ bậc nhất mà loài người từng dựng lên. Ở đó có hoàng đế thật, ngai vàng thật, áo thêu rồng thật, có đủ lễ lạy của trăm quan và có miếu hiệu trang trọng chép trong sử. Nhưng mọi mệnh lệnh khiến người ta sống hay chết, mọi đồng thuế, mọi chức quan, mọi mũi giáo, đều được quyết trong một tòa phủ cách cung vua chừng vài trăm bước chân. Suốt hai trăm năm mươi năm, đất Bắc sống bằng hai trái tim đập lệch nhịp như vậy. Một trái tim đẹp đẽ, gần như không bơm máu. Một trái tim xấu xí, không có danh phận, nắm trọn mạch sống của thiên hạ.

Chào bạn, tối nay chúng ta sẽ cùng nhau mặc thử một tấm áo lụa quá rộng, đội một chiếc mũ quá nặng, và làm một công việc mà nghe qua thì oai lắm nhưng sống thật thì mệt vô cùng. Bạn sẽ làm hoàng thái tử của Đại Việt vào đúng cái thời thịnh trị nhất của nó, cái thời mà cha bạn là một ông vua giỏi đến mức người đời sau phải chép lại từng câu ông nói, từng chữ ông viết, từng lần ông thức khuya, và bạn sẽ được sách phong khi còn chưa biết đi cho vững, được dạy dỗ bởi những bộ óc sắc nhất nước, được rèn từ nét chữ đến cách cầm cung, được chuẩn bị kỹ đến từng chi tiết nhỏ nhất cho một công việc mà rồi bạn phải chờ ba mươi lăm năm ròng mới tới lượt, và khi tới lượt thì bạn chỉ được giữ nó bảy năm. Tên bạn là Lê Tranh. Cha bạn là Lê Thánh Tông.

Chào bạn. Tối nay chúng ta sẽ cùng nhau trở thành một người mà cả thiên hạ đều thèm khát được làm, dù chỉ đúng một ngày thôi. Một người có đất đai trải dài tới tận nơi mặt trời lặn, có kho bạc chất đầy không ai buồn đếm, có hàng vạn con người sẵn sàng quỳ rạp xuống chỉ vì ông ta khẽ hắng giọng. Bạn sẽ ngủ trong tòa cung thành lớn nhất thế giới thời đó, ăn hàng trăm món mỗi bữa, mặc áo thêu chỉ vàng, và không ai được phép nhìn thẳng vào mặt bạn. Nghe sướng đấy chứ. Nhưng tôi phải nói trước để bạn khỏi ảo tưởng. Người đàn ông mà tối nay bạn sẽ nhập vai ngủ chưa tới bốn tiếng mỗi đêm, làm việc mười ba năm gần như không nghỉ trọn vẹn một ngày lễ nào, và chết trên chồng giấy tờ khi tóc còn chưa kịp bạc hết. Nếu bắt bạn đổi chỗ cho ông ta đúng một ngày, chắc bạn không sống nổi đâu.

Chào bạn. Tối nay chúng ta đi ngược về cái thời mà mảnh đất bạn đang nằm ngủ đây còn chưa có tên, chưa có đường, chưa có ai gọi nó là quê hương. Chúng ta sẽ lần theo khói bếp của những người đầu tiên, từ hang đá vôi xuống tới đồng bằng, và đi cùng họ suốt mấy nghìn năm, cho tới khi có một tòa thành mọc lên giữa châu thổ và một cô gái ngồi sau lưng cha trên một con đường chạy ra biển.