Advertise on podcast: Sprekende Letteren | De Gids

Rituelen, Afstand, Extase en Ongehoorzaam: in deze aflevering hoor je vier gedichten van Anne Louïse van den Dool. Ze verschenen in De Gids 3/2025, een nummer over de 'Openbaare Ruimte'. Anne Louïse van den Dool is schrijver en dichter. Ze studeerde film- en literatuurwetenschap en neerland­is­tiek aan de Universiteit Leiden en de Université de Lille. In 2022 debuteerde ze als dichter met Wij zijn uit­ge­weken, in 2024 gevolgd door Ontbindende voorwaarden. Daarvoor verschenen haar romans Achterland en Vluchthaven.

In deze aflevering van Sprekende Letteren het gedicht Gorter zonder mij dat Erik Bindervoet schreef voor de De Gids (5/2024), het themanummer over fragmenten. Erik Bindervoet (1962) is dichter, toneelschrijver, tekenaar en vertaler. Hij werkt momenteel aan teksten voor de voorstelling The Euterpians van dansgroep LeineRoebana, aan een nieuwe dichtbundel getiteld Erratapedia en aan de vertaling van Nightwood van Djuna Barnes. Afgelopen voorjaar ging zijn toneelstuk Oei in première, over de dochter van Hokusai, gespeeld door 't Barre Land.

'Wachter hoe lang nog duurt de nacht?' Voor De Gids 5/24 schreef Anne Bosveld het gedicht: waarom is het licht aan? omdat ik bang wakker werd. Bosveld leest het voor als een slapeloze droom zonder dat er iets aan de realiteit wordt toegevoegd. Anne Bosveld (1995) is schrijver en dichter. Bosveld studeerde in 2021 af aan ArtEZ University of the Arts, speelde eerder profvoetbal bij FC Twente en het Nederlands Jeugdelftal en was actief als bokser.

op de bodem van de zee graast een dochter naast haar moeder boven hun hoofd drijft de oude wereld voorbij Je hoort het gedicht Zeekreng dat Elise Vos schreef voor De Gids 6/24. Elise Vos (1984) is slavist en dichter. Haar debuutbundel Bolster verscheen in 2024. Haar gedichten worden gepubliceerd in o.a. Het Liegend Konijn, Tirade, Deus Ex Machina, Poëziekrant en Hollands Maandblad.

Er is geen neurologisch bewijs voor de samenhang van onszelf. Wat is die zogenaamde geest dan, die ziel, dat zelf? Is er een kern of zijn er meerdere ‘ikken’? Kunnen we überhaupt begrijpen wat er binnen in ons gebeurt? Luister naar het essay Binnenmens dat psychiater en dichter Yasmin Namavar (1983) schreef voor De Gids 5/2024. Dit essay beschrijft fictieve patiënten gebaseerd op casuïstiek.

Landschappen vol licht en lucht worden volgebouwd. Ruime, open huizen, volgestouwd. De tijd die zich uitstrekt, vullen we maar al te graag op. Alles bezitten, of liever niets. Wat moeten we met de leegte? Het essay Amor Vacui van Beatriz Van Houtte Alonso verscheen in De Gids 4/2024. Beatriz Van Houtte Alonso (1996) is opgeleid als architect en werkt als assistent en onderzoeker aan de UGent. Ze schrijft regelmatig essays, onder andere voor OASE en De Witte Raaf.

In deze aflevering van Sprekende Letteren hoor je het verhaal Nabestaan dat Wytske Versteeg schreef voor De Gids 4/2024 In dit nummer gaat het over afval. Onze tijd wordt evenzeer gekenmerkt door productie en consumptie als door het afval dat daarmee gepaard gaat, het onderscheid tussen wat we waarde toekennen en wat we als waardeloos wegdoen. Wytske Versteeg schrijft romans en non-fictie. Haar werk is vertaald in acht talen en werd bekroond onder andere de BNG Bank Literatuurprijs en de Frans Kellendonkprijs. In september 2024 verscheen haar nieuwe non-fictieboek Waar, over de kunst van het (niet) weten (Querido).

Ze hebben iets algemeens met mijn gezicht gedaan. Onder die titel schreef Maarten van der Graaff poëzie in twaalf delen waarin hij zijn relatie tot het moderne archief onderzoekt. De Gids 3/2024 kwam tot stand in samenwerking met het Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur (NADD). Schrijvers, dichters, essayisten en beeldend kunstenaars vragen zich in dit nummer af wat we niet mogen kwijtraken, zoeken naar lacunes in de archieven en laten zien dat iedere poging om een archief te ontsluiten onherroepelijk leidt tot zeer persoonlijke interpretaties. Maarten van der Graaff is schrijver en dichter. In 2022 verscheen de roman Onder asfalt. Volgend jaar verschijnt zijn vierde dichtbundel, Huishoudboekje van de verborgen dingen.

KOM, Anton de. VIANEN, Bea. CAIRO, Edgar. Archiefonderzoek in het Literatuurmuseum naar de nalatenschap van enkele Surinaamse schrijvers is als schatzoeken: je opent dozen en leest documenten zonder te weten wat er naar boven komt. Er is veel, heel veel waar je nooit achter zult komen. Thalia Ostendorf schreef over haar bevindingen in het archief voor De Gids 3/2024 het essay: Wat er is, en wat er níét is. Haar zus Vita Ostendorf leest het voor.  Thalia Ostendorf is postdoc aan de Universiteit van Amsterdam, waar ze o.a. onderzoek doet naar het werk van Edgar Cairo. Ze deed eerder onderzoek in het archief van het Literatuurmuseum in Den Haag voor de online tentoonstelling Surinaamse schrijvers – De weg naar een onafhankelijke literatuur.

Marie zet vlug haar voeten een flink stuk uit elkaar; mensen nemen de ruimte in die jij ze aanbiedt. Dus als je iets niet kwijt wil, dan moet je het niet weggeven. Beenruimte is geschreven, voorgelezen en opgenomen door Hanna Bervoets. Het verhaal  verscheen in De Gids 2/2024. Deze editie stond in het teken van dichter, tekenaar en schilder Lucebert. Dit jaar is het een eeuw geleden dat Lucebert in Amsterdam werd geboren. Voor deze gelegenheid werkte De Gids  samen met Stedelijk Museum Haarlem, waar de tentoonstelling 100XLucebert te zien is. Hanna Bervoets (Amsterdam, 1984) is schrijver, essayist en scenarist. In 2023 verscheen Leer me alles wat je weet (Uitgeverij Pluim)

Nationale identiteit wordt geschapen door historische gebeurtenissen om te smeden tot mythes en symbolen. Hoe fictief en vergezocht ook, voor de Hongaarse minister-president Orbán is het een handig middel om macht te behouden. Voor De Gids 2/2024  schreef Emy Koopman een essay over haar ervaringen in Hongarije: Hongaarse eenzaamheid. Emy Koopman (1985) is schrijver, journalist en gepromoveerd literatuurwetenschapper. In haar meest recente boek, de novelle Kindertrein uit Boedapest (2023), volgt ze de reis van haar Hongaarse grootmoeder, die als kind met een hulpactie naar Nederland kwam.  Je hoort de volgende muziekreferenties: 1. Buranovskiye Babushki - Party for Everybody (2012) 2. Johannes Brahms - Ungarischer Tanz Nr. 1 (oorspr. 1869; gebruikte uitvoering: Boston Pops Orchestra, dirigent: Arthur Fiedler; aanpassing: vertraagd) 3. Hongaars volkslied Himnusz (oorspr. 1844), muziek: Ferenc Erkel, tekst: Ferenc Kölcsey

Schrijven over eten zwenkt tussen ernst en ironie. Gastronomische teksten hebben de neiging te ontsporen en zijn zowel onbenullig als groots, omdat eten nooit slechts eten is. Kyrke Otto onderzoekt in deze aflevering de grenzen van het gastronomische genre. Haar essay ‘Dit is geen kookboek’: over de onbegrensdheid van het gastronomische genre kun je teruglezen in de eerste uitgave van De Gids van 2024. Kyrke Otto studeerde filosofie en klassieke talen en is momenteel als docente en promovenda verbonden aan de Radboud Universiteit. Gedichten, essays en besprekingen van haar hand verschenen o.a. in De Gids, Tirade, Poëziekrant en de Nederlandse Boekengids. Sinds 2023 maakt ze deel uit van de redactie van De Gids. 

Geen Nederlands magnum opus is de afgelopen honderd jaar minder gelezen dan Prometheus. Carry van Bruggen beschouwde álle politiek als identiteitspolitiek, omdat mensen geen collectief kunnen vormen zonder te discrimineren. Daniël Rovers schreef er een essay over: Onaangename waarheid , dat verscheen in De Gids 1/2024 . Van Daniël Rovers verscheen in 2022 de roman Vergeten meesters en in 2023 de essaybundel In één vloeiende beweging. Aan de schrijfacademie van de VU gaf hij colleges over Carry van Bruggen en Frans Kellendonk.

Een vrouw verhuist naar een andere stad, waar niemand iets met haar te maken lijkt te willen hebben. Maar wie ziek is, mag altijd een beroep doen op een dokter. In deze aflevering hoor je het verhaal Takotsubo! van Sarah Andrea Desplenter voor De Gids 2023/6. Sarah Andrea Desplenter is schrijver. Ze studeerde Romaanse filologie aan de Universiteit Gent en was lector aan de Arteveldehogeschool Gent. Ze schrijft verhalen en publiceert ook in Hollands Maandblad. In haar verhalen krijgen menselijke verhoudingen een absurde dimensie waardoor het tragische draaglijk wordt.

Net zo boos kijken als je baby om hem gerust te stellen. Of mensen die op het filmdoek plotseling verdwijnen. Shira Keller richt zich in Bespiegelingen op de wereld van goochelen en illusionisme. Ze leest haar esssay zelf voor vanuit haar woonkamer. In samenwerking met het archief van Eye Filmmuseum verkenden schrijvers en dichters voor De Gids 2022/6 de overlap van cinema en zinsbegoocheling. Shira Keller studeerde af als theatermaker aan de Toneelacademie Maastricht. Ze schreef de roman M. (2013) en werkt als boekrecensent voor NRC en Trouw.